زشت‌نامی به ‌سودِ دنیایی خریدن زیان سهمگین بُوَد

درس‌هایی از وزیر خردمند

خواجه نظام‌الملک یکی از چهره‌های درخشان قرن پنجم هجری است که نزدیک به ۳۰ سال در دستگاه حکومتی آلب‌ارسلان و پسرش ملکشاه سِمَت وزارت را بر عهده داشت. او را وزیری باتدبیر می‌دانستند که موجب بهبودی احوال جامعه و گسترش علوم شده و در کشورداری و سرکوب دشمنان تدبیر به خرج داده، آن‌گونه که از حلب تا کاشغر را زیر سلطه این دو پادشاه درآورد.

خواجه نظام‌الملک در نامه‌ای به مؤیدالملک می‌گوید:
بدان ای پسر که… پیش از صبح برخیزی و بدان که پگاه خاستن برکت عظیم دارد و کارهای بسته بگشاید و زندگانی بیفزاید… همیشه با ادیب جامع بارع نشینی یا با هنرمندی لطیف و ظریف تا چیزی در تو آموزد و محفوظات به تکرار بر تو نگاه دارد… و چیزی یاد گیری و چون بر این جمله پیشی گیری، زود از اقران خود راجح شوی…

باید که به عهد و پیمان وفا کنی و عزم درست داری تا در چشم همه کس عزیز باشی و زشت‌نامی به ‌سودِ دنیایی خریدن زیان سهمگین بُوَد و هر درمی که از مکاسب دون به ‌دست آید حجابِ صدهزار دینار گردد… از ندیمان و دوستان متملق دوری کن که به ضَحکه و حدیث نرم و خوش‌نشینی تو را از راه ببرند…

و خدمتکاران باادب مشفق نگاهداری و با دوستان صاحب مکارم اخلاق اختلاط کنی تا فروتنی و خدمت تو با استحقاق باشد… و باید که سخن خردمندان بشنوی و با اهل صلاح نشینی و سیرت ایشان گیری تا به همه زبان‌ها ستوده گردی… یک چندی قناعت باید کرد و به تحصیل علوم مشغول باشی تا پس از آنکه به درجه استقلال رسی به مراد خویش در همه تصرف کنی.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.