پدیده سبزمرگی در استارتاپ‌ها

تعداد کسب‌وکارهای غیرفعال یا نیمه‌مرده اکوسیستم استارتاپی در حال افزایش است

اوضاع اقتصادی کشور نشانه‌هایی از بهبود ندارد. این برای بسیاری از کسب‌وکارها و فعالان اقتصادی به معنای احتیاط است. اما برای بسیاری کسب‌وکارها می‌تواند به معنای پایان کار باشد. این روندی است که در سه سال گذشته شاهد آن بوده‌ایم و معلول متغیرهای زیادی است. از کرونا گرفته تا باز نشدن گره مراودات جهانی که ظرف سرمایه‌گذاری و ایده‌پردازی در اقتصاد نوآوری کشور را کوچک‌تر از همیشه کرده است. اما در این میان هستند کسب‌وکارهایی که در سال‌های گذشته و پیش از رکود و وضعیت فعلی زیر نام جذاب استارتاپ، راه افتادند و امروز اگرچه نام و نشان‌شان برپاست، اما عملاً زنده نیستند و حیات اقتصادی‌شان تمام شده است؛ پدیده‌ای عجیب که می‌توان از آن به سبزمرگی استارتاپی تعبیر کرد. کسب‌وکارهای آنلاینی که درست مانند گیاهانی که سبز می‌میرند، از بیرون زنده به نظر می‌رسند، اما در واقعیت دو، سه سالی است که نه رشدی را تجربه کرده‌اند، نه توسعه‌ای در درون کسب‌وکار خود داده‌اند و حتی در مواردی نه خبری از مدیران و بنیان‌گذاران آن است!

اگرچه بخشی از دلایل این مرگ‌های خاموش و از دست رفتن ایده‌ها و انگیزه‌ها را می‌توان در عوامل محیطی و بیرونی و شرایط کلی اقتصاد کشور جست‌وجو کرد، اما در موارد زیادی، مسیر نادرستی که اکوسیستم استارتاپی کشور در برخی حوزه‌ها و در برخی برهه‌های زمانی طی کرد، در این مرگ‌ها بی‌تأثیر نبوده است. کسب‌وکارهایی که بدون داشتن چشم‌انداز درستی از بازار ایران و مسیر توسعه خود، با هیجان‌ و انگیزه و ادعاهای بزرگ و گاه غیرواقعی بیشتر درگیر منویات سرمایه‌گذاران و حاشیه شدند و از متن بازماندند، این روزها به اپلیکیشن‌ها و سایت‌های متروکه‌ای تبدیل شده‌اند که حتی اندک کاربران وفادارشان هم نمی‌دانند تکلیف‌شان با آنها چیست.

بیشتر شرکت‌های دنیا معمولاً ۳۰‌سالگی را نمی‌بینند. بیشتر استارتاپ‌ها معمولاً ۵سالگی را نمی‌بینند. اما پایان کسب‌وکار هم مانند شروع آن و تلاش برای معرفی و برجسته‌کردن آن در اذهان، آدابی دارد. نمی‌توان برای گریز از تلخی شکست یا برای اینکه سرمایه‌گذاران از دست بنیان‌گذاران شاکی و عصبانی نشوند، شکست‌ها را زیر فرش کرد و فقط آمار سرمایه‌گذاری و جذب سرمایه داد. اکوسیستم‌های بالغ نیاز دارند درباره مرگ‌های کسب‌وکاری اطلاع‌رسانی و شفاف‌سازی کرده و دلایل آن را واکاوی کنند. در غیر این صورت، با پرونده‌های باز کسب‌وکارهای مرده‌ای که برای کلیت این فضا دست‌وپاگیرند و پرسش‌انگیز، مواجهیم و البته با بنیان‌گذاران سرخورده‌ای باید بقیه راه نوآوری را طی کنیم که جسارت شروع دوباره در آنها کشته شده است.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.